الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

424

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

كه آنها مىپرستيدند برگردد ، گويى كه گفته است : پروردگارا مرا از هر چيزى كه از توجّه به تو باز دارد و منصرف كند دور گردان . صنو : الصِّنْو : شاخه و پا جوشى كه از ريشهء درخت خارج مىشود ، گفته شده : هُمَا صِنْوَا نخلةٍ : آن دو پا جوشى و دو نهال از خرما بُنِى است . صِنْوُ أبيه : از ريشهء پدرش است ، تثنيه و جمعش صِنْوَان است . گفت : ( صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ - 4 / رعد ) ( در حالى كه از يك ريشته و غير از يك ريشه هستند در زمين برايتان قرار داده ) . صهر : الصِّهْر : داماد و خانوادهء زن كه آنها را - أَصْهَار - گويند و اين نظر خليل است . ابن اعرابى گفته است : الإِصْهَار حرمت جستن و در پناه بودن به وسيلهء همسايگى يا نسبت يا ازدواج است . رجلٌ مُصْهِرٌ : وقتى است كه مردى محرميّتى از آنچه قبلا گفته شد داشته باشد . آيه : ( فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً - 54 / فرقان ) « 1 » . الصَّهْر : گداختن و آب كردن چربى ، در آيه : ( يُصْهَرُ بِهِ ما فِي بُطُونِهِمْ - 20 / حجّ ) « 2 » الصُّهَارَة : آنچه كه ذوب شده است .

--> ( 1 ) تمام اين چنين است : وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً . . . او خدايى است كه از آب بشرى آفريد و او را نژادى و پيوندى قرار داد و پروردگارت توانا است ، يعنى مردانى و زنان كه نسل و تبارى مستقيم دارند و همچنين پيوند خانواده‌ها نسبت به يكديگر . ( 2 ) مربوط به گونه‌اى عذاب دوزخيان است كه مىگويد : نه تنها از خارج بلكه از درون بدن و جانشان نيز گداخته مىشوند و به سزاى دلهائى است ، كه در دنيا سوزاندند و بگفتهء مولوى : اين همه آتش كه بر دلها زدى * مايهء نار جهنّم آمدى آن سخن‌هاى چو مار و كژدمت * مار و كژدم گردد و گيرد دمت .